บทประพันธ์และการถอดความ
บทนมัสการมาตาปิตุคุณ
ข้าขอนบชนกคุณ ชนนีเป็นเค้ามูล
ผู้กอบนุกูลพูน ผดุงจวบเจริญวัย
ฟูมฟักทะนุถนอม บ บำราศนิราไกล
แสนยากเท่าไรไร บ คิดยากลำบากกาย
ผู้กอบนุกูลพูน ผดุงจวบเจริญวัย
ฟูมฟักทะนุถนอม บ บำราศนิราไกล
แสนยากเท่าไรไร บ คิดยากลำบากกาย
ถอดความ: พ่อแม่เกื้อกูล ฟูมฟัก และดูแลลูกมาตั้งแต่เกิด แม้ยากลำบากก็ไม่เห็นว่าเป็นภาระ
ตรากทนระคนทุกข์ ถนอมเลี้ยง ฤ รู้วาย
ปกป้องซึ่งอันตราย จนได้รอดเป็นกายา
เปรียบหนักชนกคุณ ชนนีคือภูผา
ใหญ่พื้นพสุนธรา ก็ บ เทียบ บ เทียมทัน
ปกป้องซึ่งอันตราย จนได้รอดเป็นกายา
เปรียบหนักชนกคุณ ชนนีคือภูผา
ใหญ่พื้นพสุนธรา ก็ บ เทียบ บ เทียมทัน
ถอดความ: พระคุณของพ่อแม่หนักแน่นดุจภูเขาและยิ่งใหญ่ดุจแผ่นดิน จึงยากจะทดแทนได้
บทนมัสการอาจริยคุณ
อนึ่งข้าคำนับน้อม ต่อพระครูผู้การุญ
โอบเอื้อและเจือจุน อนุสาสน์ทุกสิ่งสรรพ์
ยัง บ ทราบก็ได้ทราบ ทั้งบุญบาปทุกสิ่งอัน
ชี้แจงและแบ่งปัน ขยายอัตถ์ให้ชัดเจน
โอบเอื้อและเจือจุน อนุสาสน์ทุกสิ่งสรรพ์
ยัง บ ทราบก็ได้ทราบ ทั้งบุญบาปทุกสิ่งอัน
ชี้แจงและแบ่งปัน ขยายอัตถ์ให้ชัดเจน
ถอดความ: ครูผู้มีกรุณา สั่งสอนและอธิบาย ทำให้สิ่งที่ไม่รู้กลายเป็นรู้
จิตมากด้วยเมตตา และกรุณา บ เอียงเอน
เหมือนท่านมาแกล้งเกณฑ์ ให้ฉลาดและแหลมคม
ขัดเขลาบรรเทาโม- หะจิตมืดที่งุนงม
กังขา ณ อารมณ์ ก็สว่างกระจ่างใจ
เหมือนท่านมาแกล้งเกณฑ์ ให้ฉลาดและแหลมคม
ขัดเขลาบรรเทาโม- หะจิตมืดที่งุนงม
กังขา ณ อารมณ์ ก็สว่างกระจ่างใจ
ถอดความ: ครูขจัดความหลงและความสงสัย ทำให้ศิษย์ฉลาดและเข้าใจชัดเจน
คำศัพท์สำคัญ
กังขา ความสงสัย
คุณานันต์ มีคุณมาก
นุกูล เกื้อกูล
บูชไนย พึงบูชา
โมหะ ความหลง ความเขลา
พสุนธรา แผ่นดิน
ภูผา ภูเขา
อัตถ์ เนื้อความ